نمودار پارتو چیست؟

اولویت بندی یکی از اصلی ترین وظایف مدیریتی یک سازمان است. اگر مدیران وظایف و اهداف سازمانی خود را اولویت بندی نکنند، سازمان به سوی مسیر اشتباه و در نهایت سقوط پیش خواهد رفت. بنابراین، مدیران نیاز به اولویت بندی وظایف خود و تمرکز بر موارد اولویت بندی شده دارند.
نمودار پارتو یکی از موثرترین ابزارهایی است که مدیریت می تواند در هنگام شناسایی اولویت ها استفاده کند. نمودارهای پارتو به وضوح اطلاعات را به شکل سازمان یافته و نسبی نشان می دهند. به این ترتیب، مدیریت می تواند اهمیت نسبی مشکلات یا علل مشکلات را بیابد. هنگامی که در مورد اولویت بندی علل مشکلات صحبت به میان می آید، نمودار پارتو می تواند همراه با یک نمودار علت و معلول استفاده شود.
هنگامی که نمودار پارتو ایجاد می شود، شما یک نمودار میله ای عمودی دارید که از بالاترین اولویت ها تا پایین ترین آنها را نشان می دهد. اهمیت هر پارامتر توسط عوامل متعددی نظیر فراوانی، زمان، هزینه و غیره اندازه گیری می شود.

اصل پارتو

نمودار پارتو بر اساس اصل پارتو ایجاد می شود. این اصل نشان می دهد هنگامی که تعدادی از عوامل بر یک وضعیت تاثیر می گذارد، علل و عوامل اندکی منجر به تأثیرات زیادی خواهند شد. این همان قانون 80/20 است که شما ممکن است شنیده باشید. این قانون می گوید که 80٪ از تأثیرات از 20٪ از علل ایجاد می شود.

اهمیت نمودار پارتو

هنگامی که یک تیم با هم در یک پروژه بزرگ و پیچیده کار می کند، می توانند به درک و اهمیت مسائل بسیار دشوار وخاص بپردازند. نمودارهای پارتو می تواند چیزهای مهمی که بیشترین اهمیت را در تیم دارند، نشان دهند. اکثر تیم ها از نمودارهای پارتو برای شناسایی اینکه آیا راه حل پیشنهاد شده واقعا پاسخگوی مشکل هست یا نه استفاده می کنند. اگر راه حل موثر باشد، عامل شناسایی شده در طول زمان از اهمیت نسبی کمتری برخورردار است.

رسم نمودار پارتو

مرحله 1

اول از همه، هر چیزی که لازم است مقایسه کنید، فهرست کنید که می تواند لیستی از مشکلات، آیتم ها و یا یک لیست از علل مشکلات باشد.

مرحله 2

از معیارهای اندازه گیری استاندارد برای مقایسه آیتم های لیست شده استفاده کنید. شما برای تعیین این معیارها نیاز به در نظر گرفتن اهداف سازمانی و روند جاری در سازمان را دارید. برخی از معیارها عبارتند از:

  • فراوانی: خطاها و شکایات اغلب چند وقت به چند وقت اتفاق می افتد.
  • هزینه: چقدر منابع مورد استفاده یا تحت تاثیر قرار می گیرند.
  • زمان: چقدر طول می کشد.

مرحله 3

یک دوره زمانی برای فرآیند جمع آوری داده ها انتخاب کنید.

مرحله 4

حال با داده های جمع آوری شده عملیات ریاضی ساده ای انجام دهید. هر آیتم را در نظر بگیرید و آن را نسبت به معیار اندازه گیری انتخاب شده، اندازه گیری کنید. سپس، درصد همه ی آیتم ها را محاسبه کنید. به عنوان مثال،  فهرست زیر آیتم هایی است که شامل علل کارهای عقب افتاده در اداره می باشد، جدول زیر را نگاه کنید.

نمودار پارتو

مرحله 5

حال، لیست را دوباره و به صورت نزولی مرتب کنید. سپس درصد تجمعی را محاسبه کنید.

جدول پارتو

مرحله 6

یک نمودار میله ای رسم کنید. آیتم های لیست شده باید در امتداد محور Y از چپ به راست نمایش داده شود. محور عمودی در سمت چپ باید معیار اندازه گیری باشد که انتخاب کرده اید که در مثال ما تعداد وقایع است. محور عمودی در سمت راست را به عنوان درصد تجمعی انتخاب کنید.

مرحله 7

حال، یک نمودار خطی برای درصد تجمعی رسم کنید. نقطه اول خط باید در بالای میله اول باشد. برای این مرحله می توانید از اکسل استفاده کنید. اکسل برای ایجاد و تجزیه و تحلیل نمودارها ابزارهای زیادی دارد. در حال حاضر، شما باید نموداری شبیه به شکل زیر را داشته باشید.

مرحله 8

نمودار خود را تجزیه و تحلیل کنید اکنون شما باید آیتم هایی که بیشترین تأثیر را دارند، شناسایی کنید. همچنین نقاطی را که نمودار تغییر سریع کرده (نقاط شکست) مشخص کنید. اگر نقطه شکست وجود نداشته باشد، علل آیتم هایی که اثر 50٪ یا بیشتر داشته باشند، حساب کنید. در مثال ما یک نقطه شکست قابل مشاهده است. در مثال بالا دو علت قبل از نقطه ی شکست وجود دارد، یکی ترافیک راه و کار تا آخر وقت وجود دارد. بنابراین، دو علت که بیشترین تاثیر را بر مشکل ما دارند، ترافیک جاده و کار تا آخر وقت است.

نتیجه

نمودارهای پارتو می توانند در هنگام استفاده در سازمان مفید باشند. این امر به مدیریت کمک می کند تا وظایف، خطرات، فعالیت ها و علل را اولویت بندی کند. بنابراین نمودارهای پارتو باید تا حد ممکن مورد استفاده قرار گیرد.

نظرات کاربران

نظر خودتان را بنویسید