معرفی روش مسیر بحرانی و انواع شناوری

معرفی روش مسیر بحرانی

اگر شما درزمینه مدیریت پروژه کار کرده باشید، مطمئنا عبارت "روش مسیر بحرانی" یا CPM را شنیده اید. اگر به تازگی با این مفهوم آشنا شده اید، بهتر است ابتدا مسیر بحرانی بشناسید و سپس روش مسیر بحرانی را فراگیرید.
مسیر بحرانی ، فعالیت های متوالی از شروع تا پایان یک پروژه است. اگر چه بسیاری از پروژه ها فقط یک مسیر بحرانی دارند، بعضی از پروژه ها ممکن است بیش از یک مسیر بحرانی داشته باشند. تاخیر در هر یک از فعالیت های موجود در مسیر بحرانی، باعث تأخیر در تحویل پروژه خواهد شد. دراغلب موارد، اگر چنین تاخیری رخ داده شود، سرعت انجام پروژه باید افزایش یابد تا پروژه در موعد مقرر تمام شود.
روش مسیر بحرانی بر اساس محاسبات ریاضی است و برای برنامه ریزی فعالیت های پروژه استفاده می شود. این روش ابتدا در دهه 1950 به عنوان یک سرمایه گذاری مشترک بین شرکت Remington Rand و شرکت DuPont معرفی شد.
در ابتدا روش مسیر بحرانی برای مدیریت پروژه نگهداری گیاه مورد استفاده قرار می گرفت. اگرچه این روش بیشتر برای کارهای ساختمانی طراحی شده است، اما می تواند برای هر پروژه ای که در آن فعالیت های وابسته به یکدیگر وجود دارد، استفاده شود. در روش مسیر بحرانی، فعالیت های بحرانی یک پروژه شناسایی می شود. اینها فعالیت هایی است که تأثیر مستقیم بر تاریخ اتمام پروژه دارند.

روش مسیر بحرانی

مراحل کلیدی در روش مسیر بحرانی

بیایید نگاهی به نحوه استفاده از روش مسیر بحرانی به صورت عملی داشته باشیم. روند استفاده از روش مسیر بحرانی در مرحله برنامه ریزی پروژه شش مرحله است.

مرحله 1: مشخصات فعالیت

شما می توانید از ساختار شکست کار WBS برای شناسایی فعالیت های پروژه استفاده کنید که ورودی اصلی برای روش مسیر بحرانی است. در مشخصات فعالیت، تنها فعالیت های سطح بالا برای روش مسیر بحرانی انتخاب می شوند.

مرحله 2: ایجاد دنباله ای از فعالیت

در این مرحله، شما باید برای هر فعالیت به سه سوال زیر پاسخ دهید.

  • کدام فعالیت ها باید پیش از انجام فعالیت مورد نظر انجام شود.
  • کدام فعالیت ها باید همزمان با فعالیت مورد نظر تمام شود.
  • کدام فعالیت باید بلافاصله بعد از فعالیت مورد نظر انجام شود.

مرحله 3: نمودار شبکه

هنگامی که توالی فعالیت ها به درستی شناسایی می شود، می توان نمودار شبکه را رسم کرد (به نمودار شکل بالا نگاه کنید). اگر چه نمودارهای اولیه بر روی کاغذ کشیده شده است، امروزه تعدادی از نرم افزارهای کامپیوتری مانند Primavera برای این منظور وجود دارد.

مرحله 4: برآورد هر فعالیت

اکثر شرکت ها از روش برآورد سه نقطه یا روش های برآورد COCOMO مبتنی بر (تابع امتیاز) برای برآورد فعالیت ها استفاده می کنند.

مرحله 5: شناسایی مسیر بحرانی

برای این منظور، شما باید چهار پارامتر از هر فعالیت را در شبکه تعیین کنید.

  • زودترین زمان شروع (ES): زودترین زمانی که یک فعالیت می تواند شروع شود در صورتی که فعالیت های پیش نیاز آن تکمیل شده باشند.
  • زودترین زمان پایان (EF): زودترین زمان شروع فعالیت ES + مدت زمان فعالیت
  • دیرتین زمان پایان (LF): دیرترین زمانی که یک فعالیت به اتمام می رسد در صورتی که در اتمام پروژه تاخیری ایجاد نکند.
  • دیرترین زمان شروع (LS): دیرترین زمان پایان فعالیت LF – مدت زمان فعالیت

زمان شناور برای یک فعالیت زمان بین زودترین (ES) و دیرترین (LS) زمان شروع یا زمان بین زودترین (EF) و دیرترین (LF) زمان پایان آن فعالیت است. در طول زمان شناوری، یک فعالیت را تا جایی می توان به تاخیر انداخت که در تاریخ پایان پروژه تاخیری ایجاد نکند. مسیر بحرانی طولانی ترین مسیر در نمودار شبکه است. فعالیت ها در مسیر بحرانی بر مهلت پروژه تأثیر می گذارد. اگر فعالیتی در این مسیر به تعویق بیفتد، پروژه به تأخیر خواهد افتاد. در صورتی که مدیر پروژه متوجه شود که نیاز به سرعت بخشیدن به پروژه وجود دارد، زمان انجام فعالیت های مسیر بحرانی باید کاهش یابد.

مرحله 6: نمودار مسیر بحرانی برای نشان دادن پیشرفت پروژه

نمودار مسیر بحرانی یک پیش بینی از پروژه است. بنابراین این نمودار باید در فواصل زمانی منظم با مقادیر واقعی آپدیت شود. نمودار آپدیت شده یک شکل واقع بینانه از فعالیت های بحرانی و زمان های تحویل مهم ارائه می دهد که مدیر پروژه می تواند بر اساس آن پیشرفت پروژ را ردیابی و در مواقع حساس تصمیمات مناسبی اتخاذ کند.

مزایای روش مسیر بحرانی

مزایای روش های مسیر بحرانی به شرح زیر است:

  • نمایشی از فعالیت های پروژه را ارائه می دهد.
  • زمان را برای تکمیل فعالیت ها و کل پروژه نشان می دهد.
  • می توان فعالیت های بحرانی را ردیابی کرد.

شناسایی مسیر بحرانی برای هر مرحله برنامه ریزی پروژه ضروری است. این امر به مدیر پروژه تاریخ اتمام کل پروژه و میزان انعطاف پذیری در فعالیت های شناور را نشان می دهد. به منظور اصلاح طول زمانی فعالیت ها و پیش بینی مدت زمان پروژه نمودار مسیر بحرانی باید بطور منظم با اطلاعات واقعی در زمان های گزارش دهی آپدیت شود.

شناوری

هنگام مدیریت فعالیت پروژه، اولویت بندی فعالیت ها مهم است. میان پارامترهای دیگر، شناوری یک مفهوم کلیدی در برنامه زمانبندی پروژه است. بنابراین به بیان جزئیات مبحث شناوری می پردازیم.
همانطور که گفته شد زمان شناوری یک فعالیت زمان بین زودترین (ES) و دیرترین (LF) زمان شروع یا زمان بین زودترین (EF) و دیرترین (LF) زمان پایان است.در طول زمان شناوری، یک فعالیت می تواند بدون تاخیر در زمان پایان پروژه به تعویق بیافتد. در شکل زیر این مسئله مشخص است.

شناوری

Leads و Lags

دو نوع از انواع شناوری leads و lags هستند. در مدیریت پروژه چهار نوع وابستگی وجود دارد:

  • Finish to Start (FS): تا زمانی که فعالیت قبلی تمام نشده فعالیت بعدی شروع نمی شود.
  • Finish to Finish (FF): تا زمانی که فعالیت قبلی تمام نشده فعالیت بعدی تمام نمی شود.
  • Start to Start (SS): تا زمانی که فعالیت قبلی شروع نشده فعالیت بعدی شروع نمی شود.
  • Start to Finish (SF): تا زمانی که فعالیت قبلی شروع نشده فعالیت جدید تمام نمی شود.

حال به مثالی توجه کنید. ساخت دو دیوار یکسان در یک خانه با استفاده از مواد یکسان را در نظر بگیرید. ساخت دیوار اول را فعالیت A و ساخت دیوار دوم را فعالیت B در نظر بگیرید. مهندس میخواهد فعالیت B را دو روز به تعویق بیاندازد. این امر به این دلیل است که موارد استفاده شده برای هر دو نوع A و B جدید است و مهندس اول میخواد این مواد جدید را دو روز روی دیوار A استفاده کند و اگر راضی بود دیوار B را نیز بسازد. بنابراین دو فعالیت A و B از نوع SS با یکدیگر رابطه دارند. زمان بین شروع این دو فعالیت می تواند با با Lag دو روز تعریف شود.

Lag

اگر رابطه بین فعالیت های A و B از نوع (FS) بود، Lead به شکل زیر تعریف میشد.

Lead


فعالیت B قبل از پایان فعالیت A با یک Laed شروع شده است.
برای یک مدیر پروژه مفهوم شناوری، Laed و Lag معانی متفاوتی خواهد داشت که این به تغییرات زمان بندی پروژه و در نهایت زمان اتمام پروژه مرتبط است.

نظرات کاربران

نظر خودتان را بنویسید