کنترل موجودی

همانطور که در بخش‌های قبلی توضیح داده شد، امروزه سازمان‌های نوین به دنبال کاهش میزان موجودی و نگهداری آن هستند تا از هزینه‌های نگهداری و انبارداری دوری کنند. اما عملا این امکان وجود دارد که ما نتوانیم این کاررا انجام دهیم و بهرحال موجودی و انبار و هزینه‌های نگهداری را همچنان داشته باشیم. بنابراین باید بتوانیم موجودی‌ها را به نحوی مدیریت کنیم تا هم هزینه‌های نگهداری آنها حداقل شود و هم هزینه‌هایی که بابت کمبود باید بپردازیم. یعنی به موقع و به اندازه سفارش دادن. پس باید مدیریت بهینه موجودی داشته باشیم.

منظور از موجودی = موجودی مواد اولیه و قطعات، کالاهای نیمه‌ساخته، ماشین آلات، ابزار آلات تولیدی، لوارم تعمیرات آنها و کالای ساخته شده است.

بر این اساس، علم مدیریت اقدام به تدوین سیستم هایی تحت عنوان مدیریت کنترل موجودی نموده که در زیر به این موارد می پردازیم:

 

سیستم‌های مدیریت و کنترل موجودی

1. سیستم دسته‌بندی کالاها بر اساس ABC

این خدمات را از مشاوان مدیرسان بخواهید:

انجام مطالعات امکانسنجی و تهیه طرح های توجیهی اولین و مهمترین مرحله هر کسب و کاری است که ضامن انتخاب بهینه توجیه پذیری فنی و اقتصادی یک پروژه است. مدیرسان شما را در تهیه یک طرح توجیهی مناسب یاری می رساند تا از خطر شروع یک کسب و کار غیر اقتصادی دوری کنید.

اطلاعات بیشتر

انجام مطالعات بازار و طرح های بازاریابی اعم از بررسی و تحلیل رقبا- برآورد حجم مشتریان- پیش بینی فروش و روند صنعت جهت کاهش ریسک های منفی و افزایش موفقیت کسب و کارها بسیار حیاتی است. مدیرسان با تجربه ای طولانی در این زمینه آماده ارایه خدمات به شما است.

اطلاعات بیشتر

می توان گفت یک سیستم کیفی و حدودی است. این سیستم بر این مبنی استوار است که معمولاً در انبار موجودی‌هایی داریم که بخش عمده ارزش موجودی را به خودشان اختصاص می‌دهند و موجودی‌هایی هم داریم که ارزش کمتری دارند و مسلما سیاست کنترلی ما برای هر کدام باید متفاوت باشد. بررسی‌های مدیریت نشان داده که  :

_ حدودا 20% حجم اقلام موجودی در انبار، حدود 70%-80% ارزش کل موجودی‌ها را تشکیل میدهند. این دسته کالاها را کالای A می‌نامند. بطور معمول مدیریت و نگهداری این دسته از کالاها، هزینه زا، زمانبر و شامل محدودیت های مختلفی می باشد.

_ دسته دوم کالاهایی هستند که حدود 30% موجودی انبار را گرفته اند، اما فقط 15% ارزش کل موجودی‌ها را دارند. این دسته را B می‌نامند.

_ دسته سوم هم 50%-60% حجم انبار را اشغال کرده و 5% -10% ارزش کل را دارند که دسته C نامگذاری میشوند.

با توجه به موارد بالا، می توان گفت: تقسیم‌بندی بصورت مهم، متوسط و غیر مهم است.

بر طبق این سیستم، باید اولویت اول ما برای مدیریت و کنترل موجودی‌ها روی دسته اول یا همان A باشد و بیشتر انرژی و زمان در مدیریت موجودی روی آنها صرف شود زیرا کمبود یا نگهداری هزینه زاست. و به همین ترتیب اولیت بعدی به دسته B و بعد هم دسته c می رسد.

یعنی باید تا می‌تونیم میزان موجودی دسته A رو کاهش داده و سعی کنیم به موقع سفارش داده بشه و به موقع مصرف بشه.

نمونه ای از پروژه های تیم مشاوران مدیرسان

طراحی، پیاده سازی و استقرار سیستم یکپارچه مدیریت ارتباط با تامین کنندگان شرکت افق کوروش

اطلاعات بیشتر

استقرار و راهبری سیستم مدیریت هزینه بر اساس تکنیک ارزش کسب شده (EVM) در شرکت پیمانکاری آسفالت طوس

اطلاعات بیشتر

2. سیستم کنترل موجودی "میزان سفارش اقتصادی" (EOQ/Economic Order Quantity)

این سیستمی است که تقریباً کنترل موجودی را به اسم آن می‌شناسند و روش اصلی و دقیق کنترل موجودی است.

در این سیستم سعی بر این است که میزان سفارش در هر مرتبه به اندازه‌ای باشد که هزینه‌های سفارش‌دهی، هزینه‌های نگهداری و هزینه‌های کمبود حداقل شود. و بر اساس یک فرمول کلی هم کار می‌کند.

امّا قبل از آن، باید بدانیم که در مبحث کنترل موجودی چه نوع هزینه‌هایی وجود دارد:

_ هزینه سفارش‌دهی Co (تهیه و ارسال فرم‌های درخواست خرید، هزینه حمل کالا، عوارض گمرکی و کل هزینه‌هایی که برای سفارش و دریافت کالا مصرف -می‌شود)

_ هزینه نگهداری Cc (هزینه انبار، کنترل، جابجا کردن کالا در انبار، استهلاک کالا، مفقود شدن کالا، از مد افتادن کالا، بیمه انبار، و هزینه انباشت سرمایه یعنی هزینه فرصت از دست رفته)

_ هزینه کمبود Cq (هزینه نارضایتی یا از دست دادن مشتری، عدم تحقق سود، از دست دادن اعتبار)

فرمول‌های کلی:

 

کنترل موجودی

 

 

مقدار سفارش بهینه:

D مقدار تقاضا است.

 

 

 

 

 

کنترل موجودی

 

 

هزینه کل موجودی بر اساس سفارش بهینه:

 

 

 

 

 

 

3. سیستم کنترل موجودی فاصله ثابت بین دو سفارش

در این حالت فواصل معین و ثابتی را برای سفارش تعیین می‌کنند. خصوصیت اصلی این روش کاهش هزینه سفارشات است. البته در خصوص هزینه‌های نگهداری و کمبود باید با بقیه سیستم‌ها مقایسه شود تا بتوانیم انتخابش کنیم. این روش فرمول جداگانه‌ای دارد.

 

4. سیستم کنترل موجودی تخفیف در خرید کلی کالا

این حالت مربوط به زمانی است که خرید کلی مشتریان، تخفیف‌هایی برای آنها به ارمغان بیآورد. این حالت روشهای خاص خودش را دارد که بیشتر متمرکز بر منفعت سازمان در گرفتن تخفیف در زمان خرید است.  

 

5. سیستم کنترل موجودی در حالت دریافت تدریجی کالا یا مدل میزان اقتصادی تولید (POQ/Production Order Quantity)

مثل مدل EOQ  است ولی دریافت کالا یکجا نیست و بصورت تدریجی میباشد که فرمول آن کمی تغییر می‌کند. معمولا این مدل در حالتی استفاده می‌شود که قطعات سفارش داده شده داخل کارخانه تولید شده و بصورت تدریجی تحویل واحدهای مورد نیاز شوند.

گردآورنده مطالب و مولف:   محمد بزازی              

سیستم های اطلاعاتی

تجزیه و تحلیل سیستم ها

برنامه ریزی و کنترل تولید

مدیریت کیفیت و بهره وری

مدیریت عمومی و منابع انسانی

سایر مطالب مرتبط از بلاگ
معرفی SAP ERP و امکانات آن
SAP به عنوان بهترین سیستم مدیریت منابع سازمانی یکپارچه شناخته شده و بر اساس رتبه بندی برترین شرکت های دنیا، این شرکت به عنوان سومین شرکت تولید کننده نرم افزار در جهان می باشد.
1396/11/23
توصیف کلی مدیریت منابع انسانی
معرفی فرایند کلی جذب و توسعه و سرمایه های انسانی سازمان
1396/11/15
خلاصه کتاب مدیریت نگرش
خلاصه کتاب مدیریت نگرش
1394/5/10
خلاصه کتاب کلیدهای طلایی مدیریت منابع انسانی
خلاصه کتاب کلیدهای طلایی مدیریت منابع انسانی
1394/5/10
خلاصه کتاب رقص تغییر
خلاصه کتاب رقص تغییر
1394/5/10
خلاصه کتاب "چگونه چون یک مدیر عالی بیندیشیم"
خلاصه کتاب "چگونه چون یک مدیر عالی بیندیشیم"
1394/5/10
خلاصه کتاب تحول
خلاصه کتاب تحول
1394/5/10
خلاصه کتاب پنجمین فرمان
خلاصه کتاب پنجمین فرمان
1394/5/10
نگهداری و تعمیرات
نگهداری و تعمیرات
1394/5/3

نظرات کاربران

نظر خودتان را بنویسید